Koorpartij-oefening

Koorpartij-Oefening
Ga naar de inhoud
Zingen is twee keer bidden
Ecce quomodo moritur justus (Jacob Handl)
Ecce quomodo moritur justus van Jacob Handl
Uitvoering van De Nederlandse Bachvereniging, in 2018 werd dit gezongen na het slotkoor van de Matthäus Passion.

Jacob Gallus Handl.

Jacobus Gallus Carniolus (ook Jacob(us) Handl, Jacob(us) Händl, Jacob(us) Gallus, Sloveens: Jakob Petelin Kranjski) (Ribnica, 31 juli 1550 — Praag, 18 juli 1591) was een Sloveens componist en cisterciënzer monnik. Hij verwierf bekendheid met zijn sacrale muziek.
Gallus werd geboren in 1550, meest waarschijnlijk in Ribnica in het Oostenrijkse kroonland Krain. Hij genoot mogelijk in zijn jeugd een opleiding in het Sloveense klooster van Stična, reisde later door Bohemen en Silezië en was in de tijd tot 1579 enige tijd gevestigd in de abdij van Melk in Neder-Oostenrijk. In 1574 werd hij genoemd als lid van de Weense hofkapel, terwijl Gallus tussen 1579 en 1585 kapelmeester van de bisschop van Olomouc was. Vanaf januari 1586 — of iets eerder — verbleef Gallus als cantor in Praag.

Gallus componeerde zestien missen, 374 motetten en 100 madrigalen. Zijn zesdelige Opus musicum uit 1577 bevat een aantal motetten ten behoeve van de liturgie voor feestdagen en de liturgie door het jaar. Zijn O magnum mysterium werd in 1586 gedrukt en bevat motetten vanaf de advent tot aan septuagesima (derde zondag voor de vastentijd). Het zijn achtstemmige werken die Venetiaanse invloed verraden, onder andere vanwege de gebruikte coro spezzato techniek: een dubbelkoor wordt hierin verdeeld in twee groepen.
Behalve de strenge polyfonie nemen de kleurige Venetiaanse koorstijl en moderne harmoniek een grote plaats in zijn werken in. Inspiratie putte Gallus uit het werk van de Henegouwse componist Orlando di Lasso, de Zwitser Ludwig Senfl en de Duitser Jobst von Brandt. Er is eveneens een werk bewaard dat een bewerking van een compositie van de Fransman Thomas Crecquillon is.

Toelichting:
Dit stuk heeft een bijzondere functie gehad in het 18de-eeuwse Leipzig: het werd op Goede Vrijdag altijd direct na de passiemuziek gezongen, dus ook aansluitend op de Johannes Passion of de Matthäus Passion van Bach...



Ecce quomodo moritur - Jacob Gallus Handl
Ecce quomodo moritur justus,
et nemo percipit corde.
Viri justi tolluntur
et nemo considerat.
A facie iniquitatis
sublatus est justus.
Et erit in pace memoria ejus.
In pace factus est locus ejus
et in Sion habitatio ejus.
Et erit in pace memoria ejus.
Ziet hoe de rechtvaardige sterft,
en niemand neemt het ter harte.
Rechtvaardigen worden weggerukt,
en niemand merkt het op.
Voor het aangezicht van het kwaad
werd de rechtvaardige gedood.
En in vrede zal zijn nagedachtenis zijn.
In vrede is zijn rustplaats,
en in Sion is zijn verblijf.
En in vrede zal zijn nagedachtenis zijn.
(tekst: Jesaja 57:1-2)
Terug naar de inhoud